1. كنراد كيزر1 (متولد آيكشتات فرانكونيا در سال 1366. در سال 1405، هنوز، در بوهميا ميزيست). او نوشتن نخستين كتاب راهنماي
مصور مهندسي نظامي را در سال 1396 آغاز كرد و در سال 1405 به اتمام رساند. اين كتاب به شعر و نثر لاتين و در ده باب به شرح زير است: ارابههاي جنگي، ماشينهاي قلعهكوبي، ماشينهاي آبي، نردبانها و ماشينهاي بالابر، پرتابهها، استحكامات، وسايل سّري، استفاده از آتش بهعنوان سلاح، استفادهٴ صلح آميز از آتش و وسايل.
تأثير آن را در يك قرن و نيم از تعداد نسخههاي خطي ميتوان دريافت. در آن تصويري از قديميترين سلاح گرم قابل حمل و يك كشتي داراي چرخ پره ديده ميشود.
2. راهنماي مصور منظوم آلماني براي استاد توپچي، از آغاز سدهٴ پانزدهم. نسخهٴ خطي آن در موزهٴ هنري وين است.
3. جوواني دا فونتانا (استاد ونيزي دانشگاه پادوا و رئيس دانشكدهٴ هنرها در 1418 ـ 1419).
او در حدود 1410 ـ 1420 رسالهاي در مهندسي نظامي نوشت كه مختصرتر از رسالهٴ كيزر، ولي به همان اندازه جالب بود، چون حاوي اطلاعاتي در زمينهٴ مسائل فني است كه در رسالهٴ كيزر نيامده (اژدر، موشك چرخان و غيره). در اصل مجموعهاي از تصاوير است موسوم به
كتاب مصور ابزارهاي جنگي.
4. كتاب آتشبازي. اين رساله مربوط به مورد 1422 است و مهمترين و معروفترين كتاب از اين نوع. نسخههاي خطي متعددي از آن در دست است. ولي تا يك قرن بعد چاپ نشد (اوگسبورگ 1529). ميتوان موٴلف آن را مخترع نوعي مادهٴ منفجرهٴ نيتروژني، طريقهاي براي ساخت تيزاب و يك نوع خمپاره دانست. كتاب
آتشبازي بدون هيچ دليل موجهي به شخصي بهنام آبراهام ممينگني نسبت داده شده كه در حدود 1422 در خدمت فردريك چهارم اتريشي بوده است.
5. كتاب ناشناس مربوط به جنگهاي هُوسيان (حدود 1430). احتمالاً مورخ آلماني بوده و در جنگهاي هوسيان (1420 ـ 1433) شركت داشته است. تصاوير فني 48 صفحه از مجموعهٴ لاتيني موجود در كتابخانهٴ مونيخ را دربرميگيرد. اقسام ماشينها معرفي شده است.
6. نسخهٴ 328 وين (حدود 1430). شايد اين جامعترين اين رشته آثار مصور باشد؛ 329 ورق پوست در قطع خشتي است. بيشتر از كتاب كيزر اقتباس شده است. از ورق 98 به بعد صحنههايي از زندگي درباري را نشان ميدهد و آن بخش بعدها كشيده شده است (حدود 1520).
7. ياكوپو ماريانو تاكُلا. مهندس ايتاليايي اهل سيينا، كه در حدود 1438 ـ 1449 برآمد.
1.Konrad Keyser